Chuyên mục
Khám phá nội dung theo từng chủ đề
Bày mâm cúng: nguyên tắc chung
Mâm cúng gia tiên gồm những phần nào (cơm canh, xôi, món mặn, ngũ quả, hoa, trầu cau, rượu nước), số món – số bát – số đôi đũa theo tập quán, mâm chay và mâm mặn, mâm đặt trên bàn thờ hay bàn dưới, mâm thần linh và mâm gia tiên khác nhau ra sao, mâm cúng ngoài trời, bát đĩa – mâm đồng – mâm gỗ, những điều nhiều nhà kiêng (món tanh, món cay, đồ ăn dở) và lý do.
10 bài viếtMâm cúng rằm, mùng một hằng tháng
Mâm rằm – mùng một gọn cho nhà bận rộn: chay hay mặn, hoa quả – xôi chè; mâm rằm theo mùa (quả theo mùa, chè theo mùa); rằm tháng Bảy: mâm gia tiên và mâm cúng chúng sinh ngoài trời (cháo trắng, gạo muối, bỏng, quần áo giấy — nêu như tập quán, xử lý đồ cúng sau lễ); rằm tháng Mười (Tết Hạ nguyên, cơm mới); cúng mùng một đầu tháng ở nhà mới chuyển đến.
10 bài viếtMâm cúng dịp Tết: từ ông Táo đến hoá vàng
Từng mâm trong Tết theo trình tự thời gian: mâm cúng ông Công ông Táo (mặn hay chay, cá chép), mâm tất niên, mâm cúng giao thừa ngoài trời và trong nhà, mâm sáng mùng Một, cúng cơm các ngày Tết, mâm tiễn – hoá vàng; mâm ngũ quả: ý nghĩa theo cách chơi chữ từng miền, chọn quả, quả nào nhiều nhà tránh; bánh chưng – bánh tét, cặp bánh trên bàn thờ, hoa Tết trên ban thờ.
10 bài viếtTết và tiết lễ trong năm
Mâm cúng các tết ngoài Tết Nguyên Đán: Tết Hàn thực (bánh trôi bánh chay), Thanh minh (lễ tảo mộ và mâm cúng ở mộ – ở nhà), Tết Đoan ngọ (rượu nếp, hoa quả, bánh tro, tục "giết sâu bọ"), Tết Trung thu (mâm cúng trăng, mâm gia tiên), Tết Trùng cửu, Đông chí, lễ cơm mới tháng Mười; vì sao nhiều nhà thành thị bỏ dần các tết này và giữ lại phần nào cho gọn.
10 bài viếtLễ cúng cho trẻ nhỏ: cúng mụ, đầy tháng, thôi nôi
Cúng mụ – đầy cữ, đầy tháng, thôi nôi (đầy năm): vì sao có tục, mười hai bà mụ và Đức Ông theo tập quán, mâm cúng con trai – con gái khác nhau ở đâu, đồ cúng thường có (xôi, chè, gà, hoa quả, đồ hàng mã nhỏ), trình tự gọn ở nhà, tục bốc đồ (chọn đồ vật) như trò vui gia đình, đầy tháng – thôi nôi ở chung cư, bé sinh non, sinh đôi, bé đang ốm thì cúng sao cho phải.
10 bài viếtLễ gia tiên trong cưới hỏi
Phần lễ cúng trong đám cưới: lễ báo gia tiên trước ngày cưới, lễ vật nhà trai mang sang đặt lên bàn thờ nhà gái (bày thế nào, phần nào lại quả), lễ xin dâu – rước dâu trước bàn thờ, lễ tơ hồng (cúng ông Tơ bà Nguyệt), lễ gia tiên khi dâu về nhà chồng, lễ lại mặt; cưới khác vùng, khác tín ngưỡng, cưới ở xa không về quê được thì làm lễ gia tiên thế nào.
10 bài viếtLễ cúng sau tang: tuần, 49 ngày, 100 ngày, giỗ đầu, giỗ hết
Những lễ cúng gia đình làm sau khi người thân mất: cúng cơm hằng ngày và lễ mở cửa mả, các tuần thất, lễ 49 ngày (chung thất), 100 ngày (tốt khốc), giỗ đầu (tiểu tường), giỗ hết (đại tường) và lễ trừ phục; mâm cúng mỗi lễ, lễ ở nhà hay ở chùa, bàn thờ vong và lúc nhập lên bàn thờ gia tiên (nêu tập quán), người con ở xa lo lễ thế nào, giữ lễ vừa sức khi gia đình đang khó khăn.
10 bài viếtLễ vật và ý nghĩa từng thứ
Mỗi lễ vật nói vì sao có mặt: hương (số nén theo tập quán), hoa (hoa nào hay dùng, hoa nào nhiều nhà tránh), đèn nến, nước sạch, rượu, trầu cau, xôi gà (gà luộc ngậm hoa, gà trống – gà mái), bánh chưng, chè, gạo muối, ngũ quả; lễ chay và lễ mặn; lễ vật theo mùa; đồ cúng xong làm gì: thụ lộc, chia lộc, đồ không ăn hết, tránh lãng phí.
10 bài viếtNếp cúng từng vùng và lễ của xóm làng
Mâm cúng Bắc – Trung – Nam khác nhau ở đâu và vì sao; nếp riêng: cúng âm hồn ở Huế, bàn thiên (bàn ông Thiên) trước nhà ở Nam Bộ, cúng đất đai Nam Bộ, cúng giếng, cúng bếp; lễ của xóm làng gắn với mùa vụ: lễ xuống đồng, cơm mới, cầu an xóm, lễ Kỳ yên ở đình Nam Bộ ở góc mâm lễ và việc góp lễ; người miền này lấy vợ/chồng miền kia thì giữ nếp cúng nhà ai.
10 bài viếtCúng gọn cho đời sống hôm nay
Lo lễ khi ở căn hộ chung cư, nhà thuê, phòng trọ; con cháu ở xa, ở nước ngoài lo ngày giỗ, ngày Tết; đặt mâm cúng làm sẵn thì kiểm gì (vệ sinh, giờ giao, món sống – món tái); cúng chay thay mặn; một mâm cho nhiều lễ trùng ngày; nhà có người khác tín ngưỡng; giảm hương khói và vàng mã; an toàn cháy; người trẻ nói chuyện với bố mẹ về việc giản lược lễ.
10 bài viết